Gisteren kon heel Nederland het vuistdikke Regeerprogramma inzien. Het is niets anders dan een meesterlijk stuk! Het is een gemankeerde versie van Rutte IV met sterke autocratische tendensen. Een regeerprogramma dat de behoeften van delen van de burgerbevolking op korte termijn bevredigt, maar waar vrijwel geen intergenerationele solidariteit te bespeuren is. In dit korte, bescheiden stuk zal ik een aantal opvallende zaken uitlichten die voor mij dit reactionaire kabinet typeren.

Verdedigen van de democratische rechtsorde, dus ook tegen PVV’ers?

In de integratieparagraaf staat dat dit kabinet er alles aan gaat doen om de Nederlandse waarden, zoals die in formele zin zijn vastgelegd in de Grondwet, te beschermen tegen on-Nederlandse actoren. De vier coalitiepartijen constateren daarbij het volgende probleem: ‘Een kleine groep houdt zich niet aan de regels van de democratische rechtsstaat met intolerante of onverdraagzame gedragingen of zet anderen daartoe aan.’ We hebben dus nu een partij betrokken bij het landsbestuur die haar levenswerk ervan heeft gemaakt om te schoppen tegen de democratische rechtsstaat, en diezelfde partij vervaardigt met drie andere partijen een regeerprogramma waarin ze actief actoren gaat bestrijden die een bedreiging voor de rechtsstaat zouden vormen, lees: niet-westerse Nederlanders. Het kan toch niet anders dan dat de andere drie partijen enig schaamtegevoel hebben gehad toen ze dit opschreven. Bovendien is het natuurlijk totaal ongeloofwaardig; de meest onrechtsstatelijke partij uit de Nederlandse naoorlogse geschiedenis zou ineens een gedaantewisseling hebben ondergaan. Opeens zijn alle bewindspersonen, inclusief de PVV-bewindspersonen, geharnaste voorstanders van de rechtsstaat geworden. Of zoals staatssecretaris Struycken het verwoordde: ‘Iedereen in dit kabinet heeft de plicht om de rechtsstaat te verbeteren en beschermen.’ Het is werkelijk de hypocrisie ten top.

En dan heb ik het nog niet eens gehad over het feit dat dit kabinet de taak heeft de Nederlandse waarden te beschermen. De PVV hangt wellicht een bekrompen, infantiel nationalistisch gedachtegoed aan (‘De Nederlander op 1’), maar dit heeft niets te maken met de Nederlandse waarden die historisch verder zijn ontwikkeld, zoals tolerantie, samenwerking op basis van consensus en polderen, en het borgen van de rechten en vrijheid van minderheden. Neem bijvoorbeeld het oer-Nederlandse poldermodel: de PVV wil helemaal niet dat andere politieke en maatschappelijke actoren betrokken zijn bij het besluitvormingsproces. Het heeft de neiging om deze actoren te weren en tot krachtige besluitvorming te komen. Dat zien we nu bij uitstek, aangezien dit catastrofale kabinet het parlement en andere actoren zo veel mogelijk buitenspel wil zetten om de noodmaatregelen inzake asiel en immigratie erdoor te drukken.

Nederland trapt vol op de rem: een domme bevolking, maar wel aantrekkelijk fiscaal ondernemersklimaat

Om van Nederland een vooruitstrevend, ambitieus en competitief land te maken, hadden de vorige kabinetten ambitieuzere plannen opgesteld voor bijvoorbeeld nieuwe woningbouw en klimaatrichtlijnen. Het bedrijfsleven zou daardoor al in een vroeg stadium kunnen investeren in klimaatneutrale, innovatieve alternatieven, zodat we straks niet afhankelijk zijn van het buitenland op dit terrein. Daar zet dit kabinet echter een streep doorheen. Er mogen geen ‘nationale koppen’ meer bovenop Europees beleid komen. Met andere woorden, we trappen vol op de rem en maken van Nederland een grauwe middenmoter die straks wellicht de boot mist. Maar goed, dit kabinet is er toch alleen om de noden van de huidige volwassen generatie te bevredigen, dus die innovatieve, groene kenniseconomie is op het tweede plan beland.

Dit blijkt ook uit het feit dat dit kabinet onderwijs en wetenschap als een handige bezuinigingspost beschouwt. Er wordt een langstudeermaatregel uitgewerkt, waardoor de prikkel voor studenten om een moeilijke, technische studie te volgen wordt beperkt. En het fonds dat bestemd was voor extra onderzoek en wetenschap wordt vrijwel weggevaagd door te bezuinigen op de wetenschappelijke infrastructuur. Dit kabinet wil vervolgens dat Nederland een van de meest competitieve landen ter wereld wordt (top 5 in de wereld). Dit wil het kabinet bewerkstelligen door fiscale regelingen aan te passen die gunstig zouden uitvallen voor het bedrijfsleven. Daarnaast moet er een top georganiseerd worden met het MKB en het grote bedrijfsleven over de verbetering van het ondernemersklimaat. Ik kan u nu al mededelen, als betrokken burger, dat forse investeringen in innovatie en onderwijs aanbevolen zullen worden. Het bedrijfsleven, zeker de ASML’s van deze wereld, heeft belang bij gekwalificeerd, academisch personeel. Je kunt wel de fiscale regelingen geweldig verbeteren, maar als je een ‘domme’ beroepsbevolking hebt, wordt het niets met die eerder beschreven ambitie van dit kabinet!

Tegen studenten, minima én boeren

Dat dit kabinet tegen de nieuwe generaties gekant is, moge duidelijk zijn. En dat dit kabinet niets gaat doen aan het lot van minima is ook evident, aangezien de uitkeringen simpelweg te weinig worden verhoogd. Dit kabinet is echter ook tegen de boeren gekeerd.

In het Regeerprogramma is nu definitief vastgelegd dat het Transitiefonds (ter waarde van 20 miljard) de nek is omgedraaid. Slechts enkele tientallen miljoenen blijven over voor de welwillende boeren. Daarnaast heeft dit kabinet zijn hoop volledig gevestigd op agrarisch natuurbeheer, dat dé oplossing moet worden, waarvoor een half miljard wordt uitgetrokken. Dit is vanzelfsprekend niet toereikend genoeg om de stikstofproblematiek op te lossen. Daarom hoopt dit kabinet dat Brussel welwillend tegenover onze plannen staat en allerlei uitzonderingsposities zal verlenen. Als je de experts moet geloven, is Brussel daar echter helemaal niet toe bereid. En welke onderhandelingspositie hebben wij eigenlijk? We willen allerlei uitzonderingen bedingen, zonder dat we de ambitie uitspreken om de waterkwaliteit en de staat van de natuur serieus te nemen. Het agro-populisme – en de populistische bloedgroep in het algemeen – heeft het wensdenken uitgevonden, dat kan niet anders.

Het verbaast mij dan ook niet dat boerenbelangenorganisatie LTO negatief verrast is door de mestplannen van minister Wiersma. LTO is ontevreden omdat er volgens hen geen perspectief is voor de korte termijn en de maatregelen te traag worden ingevoerd. Daarnaast vinden ze het onterecht dat ook de pluimveesector wordt getroffen, terwijl die sector al een goede afzet van mest heeft geregeld. De tweede man van BBB, Henk Vermeer, heeft nu al geweldige argumenten bedacht om de kritiek van buitenstaanders op het landbouwbeleid te weerleggen. Het landbouwministerie, met boerin Wiersma aan het roer, wordt nu bemenst door mensen uit de praktijk! De ideeën en uitwerkingen van datzelfde beleid doen er dus niet meer toe; er zitten mensen die het lot van de boer van dichtbij hebben meegemaakt en die begrijpen hoe een agrarische onderneming werkt. Dan is, volgens Vermeer, een volledige chaotisering van het landbouwbeleid gerechtvaardigd.

Ideologische verkokering?

Het regeerakkoord is ideologisch gezien totaal verkokerd. Elke partij heeft een beleidsthema opgeëist waarop zij zich agendasetter denkt te zijn: NSC heeft de rechtsstaat naar zich toegetrokken, de PVV richt zich op immigratie, de BBB uiteraard op landbouwbeleid, en de VVD heeft het ondernemersklimaat onder haar hoede. Verder zie ik niets wat deze partijen bindt. En hiermee kom ik terug op een eerder genoemd punt: de totale hypocrisie waar dit Regeerprogramma doorweven van is. Enerzijds wordt vol overtuiging gesteld dat er beter bestuur moet komen en dat Nederlandse constitutionele waarden beschermd moeten worden tegen on-Nederlandse invloeden, anderzijds wordt noodwetgeving doorgedrukt waarbij het parlement compleet genegeerd wordt in het besluitvormingsproces.

Deze ideologische tweespalt is ook herkenbaar in het internationale domein. Nederland zou een constructieve, stabiele factor moeten zijn binnen Europa en de Trans-Atlantische gemeenschap. Tegelijkertijd wil dit kabinet, met name BBB, zoveel mogelijk botsen met Brussel omdat ze die verwerpelijke Brusselse wetgeving willen afzwakken. Het streven van dit kabinet om van Nederland een van de meest competitieve economieën ter wereld te maken (uit de VVD-koker), past hier ook bij. Ondertussen willen de anti-intellectuele populisten maar al te graag bezuinigen op onderwijs en wetenschap. Kortom, er is geen ideologische coherentie te vinden.

Dit alles veronderstelt dat deze vier partijen gedreven zouden worden door ideologieën. Maar dat is niet het geval. NSC is een technocratische partij zonder duidelijk ideologisch profiel, BBB is een partij die enkel de particuliere belangen van veehouders verdedigt, en ik kan verder niet afleiden waar BBB voor zou moeten staan. De PVV hangt een bekrompen nationalistisch gedachtegoed aan waarbij ‘De Nederlander op 1’ staat, maar wat het Nederlanderschap precies inhoudt, blijft onduidelijk, behalve dan dat het een impliciet etnische component heeft. Een historische of culturele visie op Nederland is nergens te bekennen. De VVD is een conservatief-liberale partij, die in feite opgedeeld kan worden in twee facties: de humanistisch-liberalen en de conservatief-populisten. Het blijft dus een uitdaging om een passend woord te vinden voor het opknippen van het Regeerprogramma langs partijscheidslijnen.

Asielopvatting het absolute dieptepunt

De persconferentie van onze nieuwe premier Schoof was het absolute dieptepunt. De vergaande immigratieplannen, waarbij de reguliere democratisch gelegitimeerde besluitvorming terzijde wordt geschoven, werden door Schoof gerechtvaardigd op basis van de angstige gevoelens van ‘de burger’ omtrent asielzoekers. Hiermee erkent Schoof impliciet dat deze vergaande wetgeving niet is gebaseerd op harde feiten: feit is namelijk dat Nederland, als lidstaat, een absolute middenmoter is. In relatieve zin verwelkomen we voorts niet meer asielzoekers dan voorgaande jaren; de ‘piekjaren’ waren in de jaren ’90. Nee, het gaat om de gevoelens en de ongegronde angsten van een groot deel van de Nederlandse bevolking. Het werd nu definitief bevestigd: de gemiddelde Telegraaf-lezer heeft de macht overgenomen in Nederland. Diezelfde lezer die, door jarenlange framing van die krant, overtuigd is dat Nederland door ‘massa-immigratie’ binnen de kortste keren ophoudt te bestaan. Dit is symptomatisch voor het tijdsgewricht waarin Nederland en Europa zich bevinden: gedreven door angst voor de ‘ander’ en de boze buitenwereld, en bevangen door bekrompen nationalistische populisten.

Deze week presenteerde Draghi zijn rapport waaruit blijkt dat Europa door China en de VS compleet wordt ingehaald op technologisch gebied. Er moet daarom op Europees niveau fors geïnvesteerd worden om onze veiligheid en welvaart te waarborgen. Maar met de populisten aan het roer zal die achterstand alleen maar verergeren. Zij willen geen toekomstbestendig Nederland, zij willen niet middels een constructieve houding tegenover ‘Brussel’ de positie van Nederland en Europa versterken. Zij willen niet dat Nederland een toonaangevend land wordt op het gebied van klimaatneutrale technologieën. Nee, het beleid wordt gevoed door onderbuikgevoelens, de kortetermijn behoeften van ‘Henk en Ingrid’ worden bevredigd, en de rekening wordt gepresenteerd aan toekomstige generaties. Wel zo makkelijk, want dan hoeven deze politici er zelf niet meer voor verantwoordelijk te zijn!

Steun het anti-populistische geluid!

Wil je dit opiniërende platform maandelijks steunen met een bescheiden financiële bijdrage? Dat kan via deze link: Columns (stripe.com) Of steun het platform eenmalig met een bedrag naar keuze invullen: https://buy.stripe.com/00g176ce24rc3Cg3cc