In de zomermaanden van 2025 hebben we indringend kennis mogen maken met hoe de NPO haar zomerzaakjes regelt. Ieder jaar is er een ‘omroep van dienst’ die de lege blokken publieke zendtijd moet vullen. Dit jaar was dat WNL en dat hebben we geweten.

We hebben wekenlang mogen kennisnemen van wat er aan de rechterkant van het politieke spectrum wordt gedacht en gevonden. Is dat bijzonder? Nee, dat is het hele jaar al zo – eigenlijk sinds de moord op Fortuyn. Wat wél bijzonder was, is dat er links en rechts ook nog wat vertegenwoordigers van links een progressief geluid werden uitgenodigd – met geen ander doel dan om deze mensen eens grondig de grond in te stampen. Ik wijs op de mentale diarree van ene Van Gelder, uitgerangeerd sportcommentator, handelaar in herenondergoed en nu verworden tot ‘politiek duider’ – ook daar hoef je volgens WNL namelijk niets voor te kunnen.

Dan is er nog het programma ‘Nieuws van de Dag’, vernoemd naar een inmiddels verdwenen titel van het Telegraaf-imperium. Dat is in een paar weken dermate in peil gedaald dat eerst Malou Petter en daarna haar co-presentator Art Rooijakkers vertrokken. Ik snapte in de eerste plaats al niet wat Petter daar ging doen. Dat is een uitstekende journalist, met een mooie palmares. Nu zit daar dat baardige jongetje Thomas van Groningen, die naar verluidt ooit is afgestudeerd als politicoloog. Ik had ooit een baas, die stelde dat “een lul met een bul gewoon een lul is”. Van Groningen past keurig in die omschrijving. Geen kritische vragen aan zijn ‘panel’, waar notoire lieden als Wierd Duk (voormalig senior journalist van de Telegraaf – geen idee of je ook iets moet kunnen om dat te worden) deel van uitmaken. Van Van Groningen komt niets meer dan hooguit wat bevestigend geknik en wat ondersteunende woorden. De man is zijn bul in het geheel niet waard.

Wekenlang uitsluitend verkettering van al wat ‘links’ gevonden wordt (alles links van de VVD), het kwalificeren van GL/PvdA als ‘radicaal-links’ en het voeden van de onderbuik met dit soort stemmingmakerij. Daarenboven Bontenbal proberen af te zeiken, het onprofessioneel op een op de persoon gerichte manier bevragen van Timmermans, et cetera, et cetera. Wat we gezien hebben is wat er gebeurt als we meer rechts georiënteerde omroepen hun gang laten gaan. De beschaving verdwijnt in een paar dagen en de norm wordt ongenuanceerde, domme kletspraat, die het niveau van het bruine café niet eens haalt.

De vraag is of en wanneer deze publieke media nu eens hun verantwoordelijkheid gaan nemen. De Omroepwet stelt heldere eisen aan journalistiek en berichtgeving, en daar zien we verdomd weinig van. Het NOS Journaal en haar afgeleide programma’s zijn met enige moeite nog een beetje objectief maar behoeven dringend journalistiek-inhoudelijke en -procesmatige verbetering. De praattafels zijn diverse gradaties van slecht. Het ontbreekt aan evenwicht, aan gedegen voorbereiding zodat bij onwaarheden kan worden ingegrepen, aan doordacht interviewen, aan kritisch doorvragen op de inhoud en aan discussies op niveau. Dat is slecht voor de media en nog veel slechter voor het discours. En we kunnen iedere dag op sociale media zien hoe dat eruitziet.