Het heeft wat moeite gekost, maar het is dan toch gelukt. Van der Plas heeft een interview gegeven aan het Nederlands Dagblad (ND), de krant voor christelijk Nederland. Het ND heeft haar site stevig beveiligd, waardoor schrijver dezes wat moeite heeft moeten doen om dat interview te pakken te krijgen. En gelukkig voor u en mij, en helaas voor Van der Plas, is me dat gelukt door mijn netwerk om hulp te vragen.

In de afgelopen weken wijdden we al twee publicaties aan onze nationale bevechter van fatsoen in de politiek, wier fatsoensblazoen inmiddels grote vlekken van mest en bloed laat zien. Het bloed van Gazanen, en de mest van de Nederland overbevolkende, arme koeien, varkens en kippen die dieronwaardige levens lijden voor het gerief van de markten buiten Nederland. U weet wel: wij de pies en de stront, het buitenland het vlees, en Nederlands’ big agro de centen.

Goed, een interview aan een conservatief-christelijke krant: je moet het maar durven. Afgezien van het inmiddels gebruikelijke geklaag over een Raad van State, waar teveel D66 in zou zitten (2 van de 17 leden?) en die dus heel rap onderworpen zou moeten worden aan de apolitieke Tweede Kamer, zei Van der Plas iets heel anders, namelijk: “En we hebben tijd nodig, we kunnen niet zoals Trump alles van tafel vegen en opnieuw beginnen”. De interviewer vroeg daarop of Van der Plas dat wel zou willen, waarop ze antwoordde: “Nou, ik weet niet of dat heel wenselijk is. Maar ik kan me het verlangen dat iemand eens even heel flink doorpakt, wel voorstellen.”

Toen ik dit las moest ik denken aan een zeer serieus maar ook vermakelijk boek, namelijk How to be a Fascist, a manual van Michela Murgia. Ik heb me niet bedwongen en ben het in mijn bibliotheek gaan zoeken. Murgia beschrijft in haar boek wat er nodig is om een fascist te worden, en Van der Plas heeft in de afgelopen maanden het pad dat Murgia schetst min of meer stap voor stap doorlopen.

Herinnert u zich hoe Van der Plas enorme haast had om de verantwoordelijkheid voor het geweld tijdens de Maccabi-rellen in Amsterdam bij mensen met een migratie-achtergrond te leggen? Er was sprake van falende integratie en de motie van Becker (VVD) om de ‘vaderlandslievendheid’ van Marokkanen te gaan registreren, werd met steun van de BBB aangenomen. Dat gaf natuurlijk nogal wat gelazer, omdat de weldenkende helft van Nederland hier terecht boos om werd. Van der Plas en Keizer beweerden vervolgens in een of ander praatprogramma dat die mensen als antisemieten geboren worden. Deze krasse staaltjes van ‘othering’ beschrijft Murgia uitgebreid: ‘Making enemies’.

Van der Plas en de BBB hebben hier een ware evolutie doorgemaakt. De BBB is immers de “Boer Burgerbeweging”. In eerste instantie nam de BBB stelling tegen de Randstad, waar zowel het politieke als het economische zwaartepunt van Nederland ligt. De Randstad kreeg teveel van de overheid en wel ten koste van het platteland. De BBB was dus van ‘wij van het platteland tegen de Randstad’. Om het niet al te zeer op de spits te drijven, staat de term ‘Burger’ in de naam van de partij – de burger die er overigens bij de BBB steevast Bekaaid vanaf komt.

Na een tijdje prutsen in een kabinet bleek wel dat regeringsverantwoordelijkheid wat anders is dan met landbouwgif-groene vlaggen en dito tractoren wat roepen op dorpspleinen. Mevrouw Wiersma mocht als minister van LNVV een jaar voortprutsen op het stikstofdossier door wetenschappelijke feiten te ontkennen, te vermijden dat er gewoon een hoop boerderijen moeten stoppen en dat, sorry, de agrarische sector heel veel grond nodig heeft (meer dan 60% van het Nederlandse territorium) om een bijdrage van wel 6% aan het BNP te leveren. En dat terwijl Nederland zich suf zoekt naar ruimte voor woningbouw (fijn voor Burgers), substantiële verlaging van de stikstofdepositie en eigenlijk gewoon een sanering nodig heeft van een zeer ongezonde en ook nog eens onethische bedrijfstak, namelijk de intensieve veeteelt. Murgia beschrijft deze ontwikkeling in haar hoofdstuk over versimpelen.

Van der Plas doet haar uiterste best om à la Faber het gelijk te claimen en het gebrek aan resultaten neer te leggen bij al die mensen die de BBB haar succes niet gunnen. Het is schijnbaar nog niet tot mevrouw doorgedrongen dat de taak van de oppositie oppositievoeren is, en dat je het gebrek aan succes van je eigen minister c.q. partij niet kunt wijten aan die vervelende oppositie als je je eigen incompetentie met neonletters adverteert.

Nu mevrouw Van der Plas fantaseert over een ‘sterke leider die weleens even flink doorpakt’ is het demasqué van de BBB compleet. In een vorig verkiezingsprogramma kunt u lezen hoe er volgens de BBB in het onderwijs over boeren gesproken dient te worden en wat onze bloedjes van kinderen over hen moeten leren. De geïnformeerde en onderwezen lezer herkent hier trekken van het werk van Walter Darré. Is dat toeval? Nee, hoewel Raisa Blommestein ook meermaals de boer aanwees als drager van het Nederlandse cultuurgoed is de BBB allesbehalve origineel.

Van der Plas fantaseert over ‘sterke leiders’, wordt steeds rabiater in haar ideeën over asielmigratie (onder gelijktijdig verzwijgen van de arbeidsmigratie) en zet de discussie over ‘integratie’ op scherp door PVV-retoriek over te nemen, terwijl haar minister Keijzer, tegen de adviezen van de Raad van State in, een wetsontwerp indient dat alleen tot chaos en ontwrichting kan leiden. De vraag rijst dus wat Van der Plas nu eigenlijk wil. Ik merk op dat de beweging richting antidemocratische standpunten al is ingezet voor de eerste val van het kabinet, namelijk toen de frustratie van Van der Plas over de kritische houding van Kamer en de Raad van State over het broddelwerk van Wiersma toenam.

Van der Plas heeft de teerling geworpen: een sterke leider moet maar eens de bezem door de tent halen. De vraag die ik stel is: wanneer komt Van der Plas tot inkeer? Wanneer realiseert ze zich dat haar geklets niet alleen laat zien hoe onwetend en onkundig ze is, maar ook hoe gewetenloos ze onze democratie te grabbel gooit?

Het probleem is dat wij het nu wél zien. De BBB hoort niet in ons bestel thuis. Er zijn partijen die belangen van boeren en burgers veel beter weten te balanceren, zonder dat er sterke leiders met bruine bezems nodig zijn. Als uw vrijheid u lief is, verwijst u de BBB naar waar ze thuishoort: op de schroothoop van de Nederlandse rechtse prutspolitiek.

Stem ze weg!

How to be a Fascist, a Manual, Michela Murgia, Pushkin Press, London, 2018

Daniël Speetjens is publicist, schrijver en politiek wetenschapper