Zomaar opeens een persoonlijk bericht van LinkedIn. Reactie verwijderd. En daarbij een nogal bazige alarmerende waarschuwing over mijn bereik dat beperkt kan gaan worden. Het is een niet mis te verstane boodschap waarin mijn vrijheid van meningsuiting om de oranje Mussolini met een bepaalde dictator uit Duitsland te vergelijken heel eenvoudig wordt weggedictatord. Terwijl, zoals wij heus wel weten, die vergelijking volkomen terecht is.  Nu weet ik dat het ze menens is bij LinkedIn, want twee andere schrijvers hier op Antipopulista.com zijn al permanent verwijderd. Toch wil ik er vanuit blijven gaan dat het platform niet totaal vertwitterd is en dat dialoog en discussie, feiten en argumentatie nog gewicht in de schaal kunnen leggen. 

Dat deed mij op LinkedIn de vraag stellen of er een nieuwe censuurgolf door het platform aan het rollen was. En… het lijkt er wel op. In twee dagen tijd meer dan 45.000 impressies, bijna 500 emojies, meer dan 50 reposts en werkelijk een regen aan reacties, ook in persoonlijke berichten, waaruit het beeld naar voren komt dat LinkedIn inderdaad strenger is geworden. Bereik van mensen wordt gedecimeerd, worden tijdelijk verwijderd of wordt totaal de toegang ontzegd. En dat terwijl linkshaat en Putinpropaganda geen strobreed in de weg lijkt te worden gelegd. In alle reacties was er niet één die klaagde dat de rechtse praat gemodereerd was. Er zijn geluiden dat deze trend ook op Instagram merkbaar is. Het lijkt er steeds meer op dat wat met kritiek op Trump (en overigens ook met het regime in Israël) te maken heeft, streng wordt gevolgd. Er zijn mensen van wie al wekenlang alles wat met Trump te maken heeft, wordt geweigerd. Ook zelfs als het om eenvoudige feitelijke informatie gaat. 

Dat betekent dat niet alleen gemodereerd wordt op zgn. haatdragend taalgebruik (de ironie…) maar op het account, op het profiel, op de persoon. LinkedIn lijkt dus onder Trumpistische controle te staan. Dan hebben wij hier in Nederland daadwerkelijk te maken met ‘surveillance and control’ en censuur vanuit de VS. En straks hebben ze ook onze DigiD-gegevens.

Mijn centrale vraag is hoe het komt dat LinkedIn Nederland zich niet teweerstelt tegen deze politiestaat-achtige ontwikkeling. En daarnaast, hoe komt het dat dit nog niet door betrouwbare media als BNR nieuwsradio, Trouw, NRC, de Volkskrant is opgepakt. We zitten hier nog steeds niet in Hongkong of zelfs maar Hongarije. Bij deze dus de oproep. Interview de mensen achter LinkedIn Nederland, vraag wat hen drijft, waar ze tegenaan lopen, wat zij merken van de invloed van Trump op Microsoft, Meta en LinkedIn. 

Of zouden ze het gesprek niet aandurven? De mensen van LinkedIn, of misschien ook de journalisten? Dat laatste kan ik mij gelukkig nog niet echt voorstellen. Tegelijkertijd zien we wel dat het hele ‘speelveld’, het domein waarin een discours als relevant wordt gezien behoorlijk ver is opgeschoven in de richting van wat in het straatje van sado-populistisch extreemrechts te pas komt, clicks en reclame-inkomsten genereert en als opium en brood en spelen er bij ‘het volk’ in gaat als zoete koek. 

En dan zien we de werking van de niet eens meer sluipende dynamiek die bekend staat als ‘anticiperende gehoorzaamheid’. 

We zien dit in de pers, in de politiek en in social media. Je houdt je in, je gaat liever mee met de stroom, je doet alvast wat je denkt dat van je verwacht wordt. Het is iets dat optreedt wanneer mensen goedkeuring belangrijk vinden, maar ook, zoals wij zien in deze gevaarlijke repressieve tijden, om problemen te voorkomen. En als je niet gehoorzaamt, dan krijg je straf en word je uiteindelijk geblokkeerd. Jij doet er niet meer toe, jouw invloed is weg. 

Maar, zou je denken, die gehoorzaamheid aan autoriteiten zit die eigenwijze  Nederlanders toch niet zo in het bloed? Wij houden toch ook niet van ‘betuttelen? Nou, als we naar de geschiedenis kijken én naar ons huidig tijdsgewricht, liggen we van een beetje buigen voor de macht niet echt wakker.  Van NSB- burgemeesters en (politie)ambtenaren onder de nazis tot, in onze tijd, de Putin-lovers van Forum en een Orban-adept als Wilders, maar ook media als een Andere Krant en obscure online media en een ONroep waarvan het een gotspe is dat die ooit tot het bestel is toegelaten.  

Misschien is de anti-betuttelingshouding die in onze aard lijkt te zijn geworteld in wezen een overdekking door het tegendeel, hebben we het over een droevig lapje voor het bloeden, zijn we, als het erop aan komt, een nogal laf kop-in-het-zand stekend volkje dat doet alsof het stoer is om anderen een beetje de maat te nemen maar in wezen (op de uitzonderingen na natuurlijk) nooit ergens echt voor op durft te komen. 

Of het de behoefte aan goedkeuring is die de anticiperende gehoorzaamheid met zich meebrengt of dat het gaat om zelfzuchtig carrièrebehoud en meebewegen om succes, en het binnenharken van geld, status en macht; het maakt eigenlijk niet uit. Het effect is hetzelfde. De macht vaart er wel bij. Ook in de pers, bij de omroepen, in organisaties,  de politiek en in bedrijven als LinkedIn, kunnen we  ‘het grote meebuigen’ signaleren. En dat plaveit de weg naar telkens weer wat meer collaboratie, buigen voor de gedachtenpolitie, voor (zelf)censuur en pure repressie. Zeker nu de nogal opportunistische media vol in het aanpassingsmechanisme zijn terechtgekomen en al niet meer gezien willen worden als kritische tegenmacht. 

Wat nou als je niet mee wilt doen aan die zelfdisciplinering, als je in verzet komt? De kont tegen de krib en vol op het orgel gaan en waar mogelijk invloed uitoefenen en openingen zoeken in dit bastion van zelfbetutteling? Waar is de grens tussen laf en verstandig en tussen net te veel en effectief. 

Overal in de wereld zien we wat er gebeurt als de ruimte voor die afwegingen ingeperkt zijn. Wrede gewelddadige onderdrukking, moord, het leugenachtig goedpraten van executies op klaarlichte dag, doodslag, marteling, sluipschutters die protesterende jongeren kapotschieten, het levend verbranden van andersgelovigen. Het is te erg voor woorden. Wat daarbij extra onthutst, is, naast de rauwe haat, de lust, het genot dat de daders en de collaborateurs lijken te beleven.

Hoe diep willen we die kop in het zand steken? En met ‘we’ bedoel ik politiek, pers, organisaties, bedrijfsleven. Maar met ‘we’ bedoel ik ook onszelf, onze persoonlijke ik. Waar begint je eigen verzet? In welke vorm, hoe en wanneer? 

In ieder geval in je hoofd en in het hart, om er maar eens een gerechtvaardigd cliché bij te halen. En dan vervolgens in je eigen kring, bij je naasten, en in het gesprek met de mensen om je heen, op het werk, in je netwerk. Dit is een tijd waarin we onze mond open moeten doen en koppen uit het zand moeten graven. We hebben ons te verenigen om klaar te staan voor elkaar en voor actievormen als die aan de orde zijn. Niet uit opportunisme of een eigen gelijk maar uit noodzaak. Op basis van wat ons werkelijk drijft: menselijke waardigheid, saamhorigheid, liefde, empathie en solidariteit. Waarom zou dat bij andere primaten, bij olifanten en dolfijnen wel werken en bij de homo sapiens niet meer? Wij zijn met ons uit de kluiten gewassen brein en ons vermogen om groot te denken tot nog veel meer goeds in staat. Wij kunnen beschouwen wat wij doen, wat de effecten zijn, wij zijn in staat om een andere toekomst voor ons te zien, daarin te blijven geloven en daarnaar te handelen, in welke omstandigheid dan ook. Ik hoop dat dat morele kompas en de onvoorstelbare moed van al die mensen die nu sterven voor de vrijheid van hen die nog in leven zijn, onze dagelijkse daden blijven inspireren. En al hebben wij dan niet de macht in handen, uiteindelijk zullen wij altijd met meer zijn. 

Zo, nu ga ik maar weer eens even een bijdrage op LinkedIn plaatsen, want ik heb begrepen dat zelfs het posten van een bericht van ‘De Correspondent’ met een analyse op basis waarvan Trump het grootste gevaar sinds Adolf Hitler wordt genoemd, is verwijderd. Dat moet anders…