Al te vaak stemmen mensen gewoontegetrouw op hun Partij. Te veel mensen doen dat zonder goed of überhaupt te kijken naar het verkiezingsprogramma en stemmen gemakshalve gewoon op de lijsttrekker van een partij in plaats van individuele kandidaten. Ik stel voor om in het tweede kwart van de 21e eeuw eens een andere weg in te slaan en dat anders te doen. Want politieke partijen rusten al veel te lang op hun lauweren in het volste vertrouwen dat hun trouwe achterban hen toch wel steunt ongeacht wat ze doen of zeggen. Daardoor verandert er zowel op landelijk als gemeentelijk niveau niets of veel te weinig en blijft de broodnodige aanpak van structurele problemen te vaak achterwege.                                                                                                                                              

Doordat problemen niet of niet adequaat worden aangepakt ontstaat er onvrede en een (grotere) voedingsbodem voor illiberale, discriminatore en zelfs openlijk racistische politici en partijen die maar al te graag de schuld van die problemen neerleggen bij groepen die met het ontstaan en voortduren ervan niets te maken hebben. De afgelopen decennia hebben helaas laten zien dat het afschuiven van schuld voor falend overheidsniveau een grote aantrekkingskracht uitoefent op te veel mensen.

Het klinkt natuurlijk ook wel prettig om te zeggen “de sores waar we mee kampen is niet jouw of onze schuld, maar die van ‘hen.’”  Want dan hoef je zelf niets te doen of veranderen en hoef je niet na te denken over hoe je het probleem kunt oplossen, maar dan zou het probleem bij toverslag worden opgelost door ‘hen’ weg te sturen.  Het grote voordeel van ‘hen’ is dat het vaag genoeg is om een zo groot mogelijke groep te omvatten en dat er ook niet hoeft te worden aangetoond op welke wijze ‘zij’ de problemen hebben veroorzaakt of doen voortduren. Het gaat om ‘hun’ enkele aanwezigheid op zichzelf. Dat verklaart het gemak waarmee even ignorante als malcontente meutes worden opgezweept door demagogisch-populistische politici en partijen om zich al rellend verzetten tegen de vestiging van een asielzoekerscentrum in een gemeente. Hiermee leiden zij de aandacht af van het feit dat deze ophitsende politici en partijen nog nooit ook maar íets hebben gedaan om de structurele problemen waar mensen mee kampen op te lossen. Deze politici en politieke partijen hebben dan ook geen verklaring voor het feit dat wanneer een asielzoekerscentrum met succes uit een gemeente is geweerd, die structurele problemen niet ineens zijn opgelost. Of liever gezegd, als een asielzoekerscentrum er niet komt verschuift de focus van die populistische partijen naar een andere ‘hen’ wiens schuld het is dat deze problemen voortduren, maar wanneer de nieuwe ‘hen’ zijn verwijderd ineens zullen zijn opgelost. 

Áls dergelijke politici en partijen al de moeite nemen om überhaupt inhoudelijk hun plannen voor de toekomst uiteen te zetten, geldt dat deze plannen vrijwel altijd ronduit belabberd zijn en zelden deugdelijk doorgerekend of onderbouwd. Zo roept men bijvoorbeeld op lokaal niveau graag “bouwen, bouwen, bouwen” zonder aan te geven waar dat bouwen dan zou moeten plaatsvinden binnen de beperkte ruimte in Nederland, wie dat bouwen dan moeten doen gegeven de structurele arbeidstekorten en vooral hoe dat bekostigd moet worden. Want, zo weten populistische politici, roepen is belangrijker dan doen want zolang je roept laat je al laat je zien dat je iets wílt doen en wanneer je hebt laten zien dat je iets wil doen dan is dat voor de meeste kiezers al genoeg. Of je als politicus, na verkozen te zijn, ook feítelijk iets doet en überhaupt iets teweegbrengt doet er meestal niet toe omdat de meerderheid van die kiezers tegen de tijd dat er een nieuwe verkiezingsronde komt alweer is vergeten dat je geen moer hebt uitgevoerd en zij opnieuw vallen voor het mooie verhaal dat het feit dat er na de vorige verkiezingen niets of onvoldoende is gedaan aan de aanpak van structurele problemen natuurlijk weer de schuld is van ‘hen’.  

Stem anders 

Mijn advies is daarom om het aan het begin van het tweede kwartaal van de 21e eeuw nu eens anders te doen. Luister eens niet simpelweg naar het verhaal van de partij die het hardst schreeuwt of roept wat jij wilt horen over hoe ‘zij’ hebben gefaald, maar kijk eens wat die schreeuwers en hun partijen zélf feitelijk hebben gedaan en bereikt. Kijk welke belofte(n) ze feitelijk hebben waargemaakt en wat die politici hebben gedaan om ervoor te zorgen dat de problemen waar mensen mee kampen ook feitelijk worden aangepakt. Want dan zal je tot de conclusie komen dat degene die hard schreeuwen meestal het minste doen en, sterker nog, dat degenen die hard schreeuwen zelfs geregeld tegen hun beloftes in stemmen en dat het degenen die hard schreeuwen geen zak kan schelen wat er met hun kiezers gebeurt nadat zij eenmaal zijn verkozen, wetende dat die kiezers bij de volgende ronde toch wel weer met bosjes tegelijk in hun mooie verhaaltjes zullen trappen. 

Prik daar nu eens doorheen. Kijk eens voorbij de grenzen van de partijpolitiek en kijk eens naar welke partijen feitelijk doen wat ze beloven, kijk naar politici die wél serieus werken aan de aanpak van structurele problemen ook al ben je het niet (helemaal) eens met die aanpak. Vraag aan de schreeuwende politici die wel roepen wat jij wilt horen waarom zij niets hebben gedaan aan de problemen die zij hebben aangekaart. Vraag degenen op wie je de vorige keer stemde waarom ze niet meewerkten aan de aanpak van de problemen waar jij mee kampt. Want alleen boe roepen en/of de voet dwars zetten omdat iets niet gebeurt op exact de wijze die jij wilt helpt niet, vooral niet wanneer men wel boe roept, maar niet met een deugdelijk en realiseerbaar alternatief komt.  Dat lost geen problemen op en daar zijn mensen niet mee geholpen. 

Stem verstandig 

Als er binnen de gemeente waar je woont te weinig huizen zijn, zou dat bijvoorbeeld kunnen komen omdat er geen bouwvakkers te vinden zijn die het werk kunnen of willen doen. Misschien zou je dan niet moeten stemmen op partijen die roepen dat asielzoekers en arbeidsmigranten die dat werk graag zouden doen niet binnen jouw gemeente thuis horen. Misschien zal je als er binnen de bejaardentehuizen binnen je gemeente te weinig zorgpersoneel is eens niet moeten stemmen op de politici die schreeuwen dat asielzoekers en arbeidsmigranten die je ouders of grootouders graag zouden verzorgen moeten wegblijven. Als je als boer wilt dat je groente en fruit goedkoop worden geoogst en als consument wilt dat deze betaalbaar blijven in supermarkten en winkels, misschien moet je dan niet stemmen op partijen die vreemdelingen niet wil toelaten binnen de gemeente terwijl de daar lokaal gekweekte inwoners te belazerd zijn om op het land te werken. Als je vindt dat je niet veilig bent in ‘probleemwijken’, misschien moet je dan niet stemmen op de politicus die de schuld bij ‘hen’ neerlegt en vervolgens weer naar de Tweede Kamer of gedeputeerde Staten gaat om ook daar wat te roeptoeteren en vooral niets te doen, maar op de partij die zich inzet om de veiligheid te verbeteren door te werken aan betere integratie en meer toezicht. 

En als je het als uitvretende, lelieblanke bankzitter al gerechtvaardigd vindt om niet te werken omdat je aan werk minder overhoudt dan wanneer je onderuitgezakt onder het genot van je met je uitkering gekochte pilsje voetbal zit te kijken, misschien moet je dan niet op een partij stemmen die niet wil dat ‘niet-westerse vreemdelingen’ binnen jouw gemeente wonen en werken maar niets doet om ervoor te zorgen dat het werk wat gedaan moet worden ook echt gedaan wordt. Want huizen zullen toch gebouwd, ouderen verzorgd en groente en fruit geoogst moeten worden en ook de belasting om jouw uitkering te betalen zal toch door iemand verdiend moeten worden. 

Misschien moet je in al die gevallen dan gewoon eens kijken naar partijen die zeggen wel resultaten hebben behaald en zeggen dat we het werk anders en beter samen kunnen doen. Want daarmee los je wel problemen op. 

Tot slot

Kijk als je gaat stemmen vooral ook naar problemen binnen de gemeente waar je woont, want de gemeenteraad gaat niet over landelijk beleid en bepaalt niet of en hoeveel vluchtelingen er worden binnengelaten in Nederland of aan welke milieuwetgeving gemeenten en burgers zich moeten houden. Dat wordt op landelijk en meestal zelfs op Europees niveau bepaald. Gemeenten houden zich vooral bezig met de uitvoering. Politieke partijen binnen de gemeente kunnen die uitvoering tot op zekere hoogte sturen maar zijn in grote mate ook afhankelijk van de grenzen die door de centrale overheid worden bepaald.  Laat je dus niet gek maken door een partij die zegt ‘we houden alle vreemdelingen tegen’ én wil gaan bouwen tot  elk stuk groen volledig geasfalteerd en bebouwd is want dat gaat niet gebeuren. Kortom, ga stemmen, maar stem anders en stem bovenal verstandig. Stem op partijen die aantoonbaar feitelijk iets doen om problemen aan te pakken. Want anders ben je gedoemd na 18 maart 2026 te moeten wachten om over 4 jaar naar hetzelfde verhaal te luisteren als nu zonder dat er ook maar iets verandert. 

Afbeelding: AI-gegenereerd