Door: Remmelt Kruize en Peter Kuijper

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, Ingrid Coenradie (PVV), heeft een megaprobleem. Onze gevangenissen zitten al geruime tijd bomvol. In de NSC wordt deze crisis geweten aan het steeds strenger worden van straffen in Nederland, terwijl de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) sinds 2012 zesentwintig gevangenissen heeft moeten sluiten. Dit, samen met de groei van het aantal veroordeelden, zorgt ervoor dat er op dit moment ruim 4.000 veroordeelden nog steeds vrij rondlopen, wachtend op hun tijd in detentie. Reden genoeg voor Coenradie om code zwart uit te roepen. De staatssecretaris wil voorkomen dat de politie nieuw gearresteerden moet vrijlaten vanwege de haperende doorstroom. Toch gaat die redenering niet helemaal op, want de politie laat al decennialang het merendeel van de arrestanten na verhoor zonder problemen voor de openbare veiligheid weer gaan. Desondanks kwam ze met het idee voor een noodmaatregel: gevangenen met een celstraf van minder dan een jaar tot twee weken vóór het einde van hun straf vrijlaten om de doorstroom te bevorderen.

Wilders stelt voor om door het cellentekort gevangenen desnoods met acht man in één cel te proppen en hen staand te laten slapen, alleen om te voorkomen dat ze twee weken eerder vrijkomen. In zijn even verwrongen als perverse wereldbeeld lijken sommige mensen, zoals onherroepelijk veroordeelde criminelen, simpelweg minderwaardig.
Dat mensenlevens niets betekenen voor Wilders, wordt eens temeer duidelijk. En we hebben het niet eens alleen over de levens van gedetineerden, maar ook over de veiligheid van bewakers. Wanneer men acht man in een voor één persoon bedoelde cel propt, dan breekt er gegarandeerd geweld uit waartegen bewakers zullen moeten optreden. Wanneer er acht mensen in een cel zitten, levert dat levensgevaarlijke situaties op voor gevangenen én bewakers. Alleen al om die reden is deze gedachte van Wilders, net als letterlijk elk ander idee dat Wilders ooit heeft geuit, even stupide als ondoordacht en onhaalbaar.
Afgelopen vrijdag kwam de aankondiging van het kabinet voor deze twee weken eerdere vrijlating, en woensdag kwam Emiel van Dijk (PVV) met zijn eigen ‘genieuze’ ingeving om die gevangenen niet vrij te laten, maar gewoon met acht man in een cel te plaatsen. „Zet ze met acht man op een cel en laat ze staand slapen, maar laat ze niet eerder vrij. Het zijn criminelen.” Joost Eerdmans (JA21) vroeg zich af of Van Dijk – die daarmee de woorden van zijn grote leider letterlijk herhaalde – dit soort opmerkingen echt meende. Er is op Anti-Populista eerder al een stuk gewijd over de gevaren van vergelijkingen tussen de huidige coalitiepartijen met de NSDAP (nazipartij Duitsland WOII). Het is gewoon een slecht idee. Een dergelijke vergelijking heeft namelijk een polariserend effect op het maatschappelijk debat.

Toch had Eerdmans gelijk: staand slapen was een martelmethode in concentratiekampen. Eerdmans refereerde aan de zogeheten ‘Stehbunkers’, die in overvolle concentratiekampen werden gebruikt tegen overbevolking, zoals in Auschwitz en Dachau. Van Dijk was niet eens geschrokken van Eerdmans’ aantijging en zei daarop: “Het maakt mij niet uit of ze liggend of staand slapen. En het maakt mij geen ene donder uit of het er twee, vier, zes of acht op een cel zijn.” Ook vond hij dat een gevangenisstraf zo streng mogelijk moest zijn en dat de gevangenis geen hotel was.
De geschiedenis herhaalt zich nooit exact. Maar het verschil tussen de PVV en de NSDAP wordt wel steeds kleiner. Voordat men ons verwijt een zogenaamd Godwin-argument te maken of de reductio ad Hitlerum wil tegenwerpen, merken we op dat advocaat Mike Godwin zélf heeft aangevoerd dat men de vergelijking met het fascisme en nazisme wel degelijk mag en zelfs móet maken wanneer die vergelijking op grond van objectieve en concrete feiten en omstandigheden verdedigbaar is. Dat Van Dijk niet reageert op Eerdmans’ terechte opmerking moet alarmbellen doen rinkelen.

PVV is de rechtspraak krom aan het lullen
Mensen zoals Wilders en Van Dijk denken dat de rechtspraak een D66-kartel is vol laffe ‘woke’ rechters, die er alles aan doen om criminelen zo min mogelijk te straffen (behalve als ze zelf voor de rechter staan natuurlijk). Rechters bepalen deze straffen niet zomaar. Ze kijken naar de eis van de officier van justitie, de verdediging door de advocaat van de verdachte, de wettelijke straffen en het reclasseringsrapport over de achtergrond van de verdachte voordat ze een oordeel vellen. Een gevangenisstraf is een uiterst ingrijpende maatregel en plaatst gedetineerden in een criminele omgeving, waar ze beïnvloed kunnen worden. Ook is het logisch dat herintreden in de maatschappij moeilijk is als je jarenlang vast hebt gezeten en vervolgens met een strafblad moet solliciteren. Het is een grote uitdaging die 47% van de ex-gedetineerden uiteindelijk weer terugdrijft naar de oude weg.
Het is typerend voor de VVD en PVV dat beiden geen medelijden hebben met gevangenen; het beeld dat zij hebben van criminaliteit is vooral gebaseerd op het perspectief van het slachtoffer. Als zelfbenoemde ‘kampioenen van orde en recht’ – althans hun versie daarvan – dragen zij uit dat criminelen zoveel, zo zwaar en zo lang mogelijk moeten boeten voor hun daden. Terwijl langdurige opsluiting aantoonbaar negatieve uitkomsten creëert. De wetenschap en de Rijksoverheid leren ons dat ex-gedetineerden die zijn vrijgelaten vaker opnieuw de fout in gaan: 47% van de ex-gedetineerden recidiveert binnen twee jaar. Daarentegen gaan veroordeelden die een taakstraf of reclasseringstoezicht hebben gekregen minder vaak opnieuw de fout in; slechts 34% van hen begaat opnieuw een strafbaar feit. Daarbij heeft zwaarder straffen op zichzelf geen doel en werkt het juist contraproductief. Zo stellen criminologen en rechtsgeleerden in Amerika dat de invoering van het ‘three strikes’-systeem, waarbij men bij een derde veroordeling ongeacht de zwaarte en ernst van de derde overtreding levenslange celstraf krijgt, leidt tot een toename van geweld onder plegers ter voorkoming van hun opsporing en arrestatie.
Oftewel, hard straffen en zeker hard straffen op zichzelf is geen effectieve oplossing om veelplegers te voorkomen. Toch denkt PVV’er Van Dijk: niet alleen harder, maar ook onmenselijker! We hebben al veel onsmakelijke en racistische uitspraken van de PVV voorbij zien komen, maar het gaat wel heel ver als zelfs een radicaal-rechtse collega je wijst op de historische lading van je ‘oplossing’ en jij er gewoon een schep bovenop doet.
Maar kennelijk hebben veroordeelde criminelen volgens Wilders en Van Dijk geen recht op bescherming van hun rechten, waarbij ze gemakshalve maar even vergeten dat Geert zelf een onherroepelijk veroordeelde crimineel is. Net zoals Geert zelf in zijn tirades tegen migranten, vluchtelingen of allochtonen uit islamitische landen gemakshalve maar even vergeet dat hij het product is van een gemengd huwelijk en zonder toelating van migranten uit islamitische landen nooit zou zijn geboren (Wilders’ moeder is afkomstig uit Nederlands-Indië, tegenwoordig Indonesië, de grootste moslimgemeente in de wereld).
Ook geldt dat sinds het bestaan van politieke partijen in Nederland, met uitzondering van de NSB, de PVV de politieke partij is met het grootste aantal veroordeelde fractieleden. Juist de partij die pretendeert de onbetwiste voorvechter van Nederlandse normen en waarden te zijn, overschrijdt deze op een schaal die in de laatste tachtig jaar zijn gelijke niet kent. Onder de PVV’ers bevinden zich onder meer onherroepelijk veroordeelde mishandelaars, fraudeurs, haatzaaiers en een zedendelinquent. En dan hebben we het nog niet eens over het feit dat de PVV integraal als criminele organisatie moet worden aangemerkt. Hoe moeten we criminele PVV’ers dan behandelen op het schavot of in het gevang? Moet PVV-Statenlid Ronald van Tiggelen, die een klimaatactiviste aanreed waardoor het slachtoffer een hersenschudding opliep, dan ook brommen in de Nederlandse Stehbunker? Hij had geen spijt van zijn daad toen hij de Extinction Rebellion-activiste aanreed, dus het is moeilijk te speculeren dat er sprake was van een ongeluk. Zowel opzettelijke mishandeling als voorwaardelijke opzet kunnen tot zware straffen leiden. Maar daar hebben we Wilders of Van Dijk niet over gehoord. In Wilders’ dubbele standaard zijn er twee soorten mensen: de ene groep geniet volledig van de rechten van de democratische rechtsstaat, terwijl de andere als minderwaardig wordt gezien en die rechten ontzegd moeten worden. Gewoon meten met twee maten. Kennelijk meent Wilders dat hij de persoon bij uitstek is om te bepalen wie in welke groep hoort te vallen. Volgens Wilders hebben zelfs de mensen in de eerste groep alleen recht op fundamentele mensenrechten, zolang dat de regeringsplannen – of beter nog, zijn plannen – niet in de weg staat. Biedt de rechter die bescherming toch en frustreert dat Geerts’ ‘wil’, dan moet de rechter volgens Wilders maar worden ontslagen.

Peter Kuijper’s opvattingen over de opmerkingen van Wilders en Van Dijk
Anders dan Wilders en Van Dijk schijnen te ‘denken’ zijn ook gedetineerden nog steeds mensen. De boeven zijn geen andere wezens dan wij en zijn ook zeker niet minderwaardig. In de ruim zeventien jaar dat ik heb gewerkt als strafpleiter ben ik geen ‘monsters’ of ‘untermenschen’ tegengekomen. Natuurlijk reageert iedereen wel eens vanuit de onderbuik wanneer men leest over bijzonder kwalijke gewelds- of zedendelicten. Ook zijn er zaken geweest waar ik koud van werd en die ik als strafpleiter weigerde te verdedigen. Maar ook plegers van geweld of zedenmisdrijven zijn en blijven mensen. Sterker nog, juist door gevangenen mensonwaardig te behandelen, maken wij juist onszelf een crimineel. Het gebeurt niet vaak dat ondergetekende een PVV’er een compliment moet geven, maar ere wie ere toekomt en anders dan velen voor haar houdt Staatssecretaris Coenradie van Justitie en Veiligheid (vooralsnog) de rug recht en verzet zij zich tegen haar partijleider. Anders dan Wilders weigert zij mensen als grofvuil te behandelen.
Wanneer Wilders of andere PVV’ers ‘minder, minder, minder’ roepen, dan bedoelen zij ‘minder, minder, minder rechtsstaat, minder, minder, minder bescherming van mensenrechten, minder, minder, minder veiligheid door de burger’. Als juristen en als mensen vragen wij ons af hoe lang nog wordt geaccepteerd dat deze verdorven partij deel uitmaakt van onze regering en ons parlement. Het wordt tijd dat dit onuitstaanbare kabinet valt. Er komt niets voor elkaar en ondertussen brokkelt onze rechtsstaat af. We zijn al zover dat PVV’ers nazi-martelmethodes willen toepassen om mensen binnen te houden in de naam van veiligheid, terwijl deze politici – die zelf gestraft moeten worden – vrij rondlopen. Zo zie je maar weer, populisten liegen alles bij elkaar. Daar zelfs zo ver in gaand dat de Partij voor de Vrijheid en de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie zich vooral bezighouden met het tegenovergestelde van wat hun partijnamen suggereren.
Het is tijd voor minder, minder, minder. Minder fake news, minder emotiepolitiek, minder antidemocratische partijen en vooral minder populisme.

Steun het anti-populistische geluid!

Wil je dit opiniërende platform maandelijks steunen met een bescheiden financiële bijdrage? Dat kan via deze link: Columns (stripe.com) 

Of steun het platform eenmalig met een bedrag naar keuze invullen: https://buy.stripe.com/00g176ce24rc3Cg3cc